×

Uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie to stan nawykowego lub przymusowego zaabsorbowania czymś lub zaangażowania w coś. W rezultacie obserwuje się negatywne konsekwencje, które dotyczą różnych obszarów funkcjonowania jednostki.

Uzależnienie jest regularnie powtarzaną czynnością, wykonywaną pod wewnętrznym przymusem, którą jednostka nie jest w stanie kontrolować. Uzależnienie może dotyczyć nie tylko substancji, używek, ale również zachowań lub emocji.

Problem nadużywania alkoholu należy do najczęstszych i najbardziej kosztownych problemów zdrowotnych w Stanach Zjednoczonych.

W Polsce dotyczy on około 12-15% Polaków (w tym 20% mężczyzn i 3,4% kobiet). Na świecie uzależnionych jest około 2% ludzi (w Polsce 2,5%).

Przyczyny uzależnienia od alkoholu

Do alkoholizmu w 60% przyczyniają się czynniki genetyczne (alkoholizm w rodzinie) a w 40% czynniki środowiskowe (wpływ środowiska), psychologiczne (regulacja emocji), biologiczne.

Etapy uzależnienia od alkoholu

Wyróżnia się następujące fazy procesu uzależnienia alkoholem:

  1. Faza wstępna – osoba pijąca alkohol odczuwa większą przyjemność i ulgę przy jego spożywaniu niż inni. Potrzebuje coraz więcej alkoholu by osiągnać ten sam stan upojenia
  • Faza zwiastunowa – pojawiają się luki w pamięci dotyczące wydarzeń mających miejsce w trakcie picia alkoholu (tzw. zarwanie filmu). Osoba znajduje coraz więcej okazji do picia alkoholu, robi to coraz częściej już bez okazji, czasami po kryjomu
  • Faza krytyczna – fazę tę charakteryzuje przede wszystkim tzw. picie do upadłego. Osoba nie może zaprzestać pić, dopóki butelka nie będzie pusta. Pojawia się fizyczny przymus picia. Życie tej osoby zaczyna być skoncentrowane wokół picia. W związku z tym inne obszary jej życia zostają zaniedbane. Mogą pojawić się problemy w pracy, związku, w relacjach towarzyskich
  • Faza chroniczna – w tej fazie występują tzw. „ciągi picia” – czyli wielodniowe okresy nieustannego spożywania alkoholu. Mogą występować psychozy alkoholowe, uszkodzenie procesów myślenia, napady lękowe, drżenie, obniżenie sprawności motorycznej.

Skale uzależnienia

Istnieje siedem skal uzależnienia od alkoholu:

  • Sposób spożycia (ilość, częstotliwość i zmienność)
  • Problemy (negatywne konsekwencje spożywania w życiu osobistym)
  • Przystosowanie fizjologiczne (tolerancja i zależność fizjologiczna)
  • Uzależnienie behawioralne
  • Zaburzenia poznawcze
  • Problemy zdrowotne
  • Motywacja do zmiany

Osoba uzależniona może znajdować się w różnych miejscach na wszystkich tych skalach. Tak więc uzależnienie może mieć charakter od łagodnego do silnego.

Leczenie

Leczenie uzależnienia alkoholem obejmuje terapię odwykową i specjalistyczne programy, które pomagają chorym zapobiec nawrotom. W programach terapeutycznych kładzie się nacisk przede wszystkim na znalezienie innych sposobów regulacji emocji i spędzania czasu niż picie.

Terapia poznawczo – behawioralna składa się z treningu umiejętności, restrukturyzacji poznawczej i interwencji w styl życia. Osoba uzależniona uczy się rozpoznawania sytuacji „wysokiego ryzyka”, które mogą przyczynić się do nawrotu picia i poznaje sposoby by sobie z nimi poradzić. Podczas terapii zakłada się również pracę nad schematami poznawczymi oraz pracuje się nad rozwojem zdrowych aktywności w codziennym życiu.