×

Tiki

Tiki polegają na wykonywaniu nagłych i nieprzepartych, mimowolnych i powtarzających się ruchów lub dźwięków. Pojawiają się one zazwyczaj w momentach niepokoju lub napięcia by obniżyć negatywną emocję i przynieść ulgę. Dziecko jest zmuszone do wykonywania ruchów lub wydawania dźwięków, chociaż nie chce tego robić. Bardzo istotne jest aby pamiętać, że tiki nie są złym nawykiem czy złośliwością dziecka. Nie są również wynikiem zaniedbania lub określonego modelu wychowawczego.

Przyczyny tików

Zaburzenia tikowe mają przede wszystkim podłoże genetyczne. Badania naukowe dowiodły nieprawidłowości w metabolizmie jąder podkorowych oraz zaburzenia w drogach łączących korę limbiczną, jądro podkorowe i wzgórze. U pacjentów cierpiących na zaburzenia tikowe zaobserwowano również nadwrażliwość receptorów dopaminowych, zmniejszenie stężenia serotoniny i noradrenaliny.

Występowanie tików

Tiki pojawiają się najczęściej około 6-7 roku życia dziecka. Towarzyszą im często wstyd i poczucie winy, które nierzadko są nieświadomie wzmacnianie przez otoczenie.

Dzieci, u których występują tiki mogą mieć również problemy z koncentracją, są pobudzone, mają skłonność do angażowania się w kłótnie, bójki.

Tiki, ich rodzaj, częstość występowania ulegają częstym zmianom, często bez konkretnego powodu. Da się jednak zauważyć, że tiki zdecydowanie częściej pojawiają się kiedy dziecko jest zmęczone, podekscytowane lub zdenerwowane. Mniej tików zdarza się w sytuacjach wymagających od dziecka koncentracji na jakiejś czynności lub podczas snu.

Rodzaje tików

Wyróżniamy tiki przejściowe, które samoistnie znikają po około 12 miesiącach (dotyczą 4-24% dzieci) i nie wymagają leczenia oraz tiki chroniczne.

  • Tiki w obszarze ciała: mruganie oczami, marszczenie brwi, wysuwanie języka, grymasy ustami, kiwanie głową, obracanie głowy, wzruszanie ramionami, poruszanie nogami
  • Tiki oddechowe: sapanie, ziewanie, czyszczenie nosa, pokaszliwanie
  • Tiki dźwiękowe: mlaskanie, chrząkanie, okrzyki
  • Tiki poznawcze: liczenie mijanych latarni, liczenie słów, czytanie słów od tyłu

Leczenie tików

W leczeniu tików sprawdza się terapia behawioralna, psychoruchowa, relaksacyjna a także psychoterapia. Sposób terapii zależy przede wszystkim od innych zaburzeń jakie towarzyszą tikom. By terapia postępowała, bardzo ważna jest wyrozumiałość i zrozumienie rodziny, która nie powinna tłumić tików dziecka ani zwracać na nie uwagi.