×

Choroba afektywna dwubiegunowa

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) charakteryzuje się występowaniem zarówno okresów depresji jak i okresów pobudzenia oraz podwyższonego nastroju. Okresy te nie muszą pojawiać się naprzemiennie. Występują bardzo duże różnice w nasileniach obu biegunów choroby a także w długościach ich trwania.

Mimo, że choroba ta jest dość często spotykana, jej rozpoznanie jest utrudnione. Głównie dlatego, że pacjenci rzadko udają się po pomoc w okresie „górki” czyli dobrego, podwyższonego nastroju.  Zazwyczaj pojawiają się u specjalisty w fazie depresji lub w wyniku zaburzeń lękowych, a epizody manii lub hipomanii nie są przez nich zauważane. Okresy depresji stanowią około 70% czasu występowania choroby i mogą trwać nawet do 4 miesięcy, podczas gdy okresy manii stanowiące około 30% czasu mogą trwać od 2 tygodni do 4 miesięcy.

Choroba zaczyna się zazwyczaj przed 30 tym rokiem życia i dotyka w równym stopniu kobiety jak i mężczyzn. Jej początek jest nagły i nie istnieją żadne konkretne przyczyny, wydarzenia, które ją poprzedzają.

Depresja w przebiegu ChAD

Depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej różni się od normalnego epizodu depresyjnego głównie lekoodpornością, drażliwością, występującymi cechami psychozy i częstym nawrotom. Jest dotkliwsza, rzadko towarzyszy jej bezsenność czy brak apetytu. Wskaźnik prób samobójczych jest również o wiele wyższy w przypadku zaburzenia dwubiegunowego.

Mania w przebiegu ChAD

Drugim biegunem tej choroby jest mania, czyli stan, w którym występuje pobudzenie psychoruchowe, podwyższony lub drażliwy nastrój, wzrost samooceny, większa niż zwykle rozmowność, gonitwa myśli, trudności w koncentracji oraz nadmierne zaangażowanie w czynności dające natychmiastową przyjemność. Niemal zawsze towarzyszy temu duże ograniczenie potrzeby snu. Pacjenci podczas epizodu manii bardzo często przeżywają stan euforii, są kreatywni, mają bardzo dużo pomysłów i wierzą, że mogą zdobyć świat. Jednocześnie ich niezorganizowanie sprawia, że kreatywność ta pozbawiona jest praktycznego zastosowania.  Z drugiej strony chorzy odczuwać mogą silne rozdrażnienie, szczególnie w odpowiedzi na uniemożliwienie im realizacji ich wielkich, zwykle urojonych planów. Brak wglądu w rzeczywiste konsekwencje ich działań często kończy się popadaniem w długi, uzależnieniami oraz poważnymi problemami życiowymi. W okresie manii mogą wystąpić również urojenia wielkościowe, kiedy to pacjent przypisuje sobie niezwykłe umiejętności.

Przyczyny

Zaburzenie dwubiegunowe jest uwarunkowane genetycznie. Istnieje kilka teorii na temat jego przyczyn. Niektórzy twierdzą, że zaburzenie to jest wynikiem działania autokorekcyjnych procesów biologicznych. Badania wskazują na występujące zakłócenia równowagi pomiędzy manią a depresją. Kolejna teoria wskazuje na zakłócenia w pracy poszczególnych narządów w mózgu.

Leczenie

Nieustannie dokonuje się nowych odkryć w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Leczenie farmakologiczne jest coraz bezpieczniejsze, redukowane są skutki uboczne leków. We wszystkich dotychczasowych eksperymentach nad skutecznością terapii poznawczo – behawioralną w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych potwierdzono możliwość zastosowania i użyteczność tej formy terapii. Najistotniejszymi celami terapii są przede wszystkim przygotowanie systemu wczesnego wykrywania objawów manii i depresji, dalszego postępowania z objawami oraz nauczenia się form radzenia sobie ze stresem. Psychoterapia może być siłą stabilizującą życie pacjentów. Może być narzędziem służącym utrzymaniu względnej równowagi w codziennym życiu nadając mu strukturę i bardziej przewidywalną formę